نشر مرکز؛ معرفی، تاریخچه و حوزه فعالیت

نشر مرکز یکی از ناشران باسابقه بخش خصوصی در ایران است که فعالیت خود را در حوزه کتاب‌های عمومی و به‌ویژه ادبیات، علوم انسانی، فلسفه، تاریخ، علوم اجتماعی، هنر و سینما دنبال کرده است. منابع کتاب‌شناختی، آغاز فعالیت این ناشر را در دهه ۱۳۶۰ ثبت کرده‌اند و درباره سال دقیق شروع فعالیت، میان منابع اختلاف جزئی وجود دارد؛ برخی منابع سال ۱۳۶۴ و یک فهرست ناشران سال ۱۳۶۹ را ذکر کرده‌اند.

نشر مرکز در طول فعالیت خود آثار متعددی از نویسندگان و مترجمان ایرانی و خارجی منتشر کرده و بخشی از فهرست آن به ادبیات داستانی و آثار شاخص علوم انسانی اختصاص دارد.

تاریخچه نشر مرکز

نشر مرکز در دهه ۱۳۶۰ شکل گرفت و به‌عنوان یک ناشر خصوصی فعالیت خود را آغاز کرد. منبع معرفی ناشر در طاقچه، سال تأسیس را ۱۳۶۴ و مدیریت آن را در آغاز فعالیت به علیرضا رمضانی نسبت می‌دهد. همچنین در برخی فهرست‌های قدیمی ناشران، سال تأسیس ۱۳۶۹ ثبت شده است؛ بنابراین برای جلوگیری از درج اطلاعات متناقض، می‌توان سال ۱۳۶۴ را به‌عنوان سالی که در منابع معرفی ناشر بیشتر تکرار شده، در نظر گرفت.

این انتشارات به‌تدریج فعالیت خود را در زمینه کتاب‌های عمومی و علوم انسانی گسترش داد و آثار متنوعی در حوزه‌های ادبی، فلسفی، تاریخی، اجتماعی و هنری در کارنامه آن قرار گرفت.

حوزه فعالیت نشر مرکز

فهرست آثار ثبت‌شده برای نشر مرکز نشان می‌دهد که این ناشر در حوزه‌های متنوعی فعالیت دارد، از جمله:

• ادبیات فارسی
• رمان و داستان ایرانی
• ادبیات ترجمه‌شده
• فلسفه
• تاریخ
• علوم اجتماعی
• نقد و نظریه ادبی
• هنر
• سینما
• علوم انسانی
• دین
• برخی آثار مرتبط با زبان و نگارش

این گستردگی باعث شده نشر مرکز در دسته ناشران عمومی و علوم انسانی قرار بگیرد و فعالیت آن به یک موضوع مشخص محدود نشود.

نشر مرکز و ادبیات داستانی

ادبیات داستانی یکی از بخش‌های شناخته‌شده فهرست نشر مرکز است.

این ناشر آثار نویسندگان ایرانی مختلفی را منتشر کرده است. از نمونه‌های شناخته‌شده می‌توان به «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» و «عادت می‌کنیم» نوشته زویا پیرزاد، «پرنده من» نوشته فریبا وفی و «من گنجشک نیستم» نوشته مصطفی مستور اشاره کرد.

انتشار چنین آثاری نشان می‌دهد داستان معاصر فارسی جایگاه مهمی در فهرست نشر مرکز داشته است.

آثار مصطفی مستور

مصطفی مستور از نویسندگانی است که آثارش با نشر مرکز منتشر شده است.

کتاب «من گنجشک نیستم» یکی از نمونه‌های این همکاری است. اطلاعات کتاب‌شناختی موجود، این اثر را در گروه داستان ایرانی قرار داده و نشر مرکز را ناشر آن معرفی می‌کند.

آثار زویا پیرزاد

آثار زویا پیرزاد نیز در فهرست نشر مرکز قرار دارند. از جمله می‌توان به «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» و «عادت می‌کنیم» اشاره کرد که در فهرست کتاب‌های نشر مرکز ثبت شده‌اند.

این آثار از نمونه‌های شناخته‌شده ادبیات داستانی معاصر فارسی هستند و حضور آن‌ها بخشی از کارنامه ادبی نشر مرکز را شکل داده است.

ادبیات ترجمه‌شده

نشر مرکز در کنار ادبیات فارسی، تعداد زیادی از آثار نویسندگان خارجی را نیز ترجمه و منتشر کرده است.

از نمونه‌های قابل توجه می‌توان به «قصه جزیره ناشناخته» اثر ژوزه ساراماگو، «سرخ و سیاه» اثر استاندال با ترجمه مهدی سحابی و آثار دیگری از ادبیات جهان اشاره کرد.

انتشار آثار کلاسیک و معاصر ادبیات جهان باعث شده ترجمه ادبی بخش مهمی از فهرست این ناشر را تشکیل دهد.

نشر مرکز و آثار مهدی سحابی

یکی از نام‌های مهم در میان مترجمان مرتبط با نشر مرکز، مهدی سحابی است.

ترجمه «سرخ و سیاه» اثر استاندال از نمونه‌های شناخته‌شده‌ای است که با نام نشر مرکز منتشر شده است. اطلاعات کتاب‌شناختی این اثر، مهدی سحابی را به‌عنوان پدیدآورنده و نشر مرکز را به‌عنوان ناشر معرفی می‌کند.

فعالیت مترجمانی مانند سحابی در حوزه ادبیات ترجمه، به حضور آثار ادبی کلاسیک جهان در فهرست نشر مرکز کمک کرده است.

فلسفه و اندیشه

فلسفه و اندیشه از مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت نشر مرکز است.

در فهرست این ناشر آثاری درباره فیلسوفان و جریان‌های فلسفی مختلف دیده می‌شود. برای نمونه، «نیچه: زندگی به منزله ادبیات» نوشته الکساندر نهاماس و ترجمه سیدمسعود حسینی‌توشمانلویی در فهرست نشر مرکز قرار دارد. همچنین آثار متعددی درباره فلسفه، نظریه ادبی و اندیشه معاصر منتشر شده‌اند.

کتاب‌هایی از بابک احمدی نیز در فهرست نشر مرکز دیده می‌شود؛ از جمله «سارتر که می‌نوشت» و «خاطرات ظلمت».

علوم اجتماعی و تاریخ

نشر مرکز در حوزه علوم اجتماعی و تاریخ نیز آثار متعددی منتشر کرده است.

در فهرست این ناشر کتاب‌هایی مانند «ایران عصر صفوی» نوشته راجر مروین سیوری با ترجمه کامبیز عزیزی، «تاریخ فشرده اروپا» نوشته جان هرست و «تاریخ فشرده فرانسه» نوشته جرمی بلک دیده می‌شود.

همچنین کتاب‌هایی درباره مسائل اجتماعی و اقتصادی ایران در فهرست نشر مرکز قرار دارند؛ برای نمونه «اقتصاد ایران در تنگنای توسعه» از آثاری است که با نام این ناشر ثبت شده است.

نقد ادبی و نظریه ادبی

یکی دیگر از حوزه‌های فعالیت نشر مرکز، نقد ادبی و نظریه ادبی است.

کتاب‌هایی مانند «سیر رمانتیسم در اروپا» و «به سوی پسامدرن پساساختارگرایی در مطالعات ادبی» در فهرست این ناشر قرار دارند.

همچنین «نکته‌های ویرایش» نوشته علی صلح‌جو با نشر مرکز منتشر شده و در حوزه فن نگارش و ویرایش قرار می‌گیرد.

این بخش از فعالیت نشر مرکز، آن را به یکی از ناشران قابل توجه در زمینه کتاب‌های تخصصی ادبیات و زبان نیز تبدیل کرده است.

هنر و سینما

در کنار ادبیات و علوم انسانی، هنر و سینما نیز در فهرست موضوعی نشر مرکز حضور دارند.

کتاب‌های مرتبط با هنر و مباحث فرهنگی در فهرست آثار این ناشر دیده می‌شوند و منابع معرفی ناشر نیز هنر و سینما را در میان حوزه‌های فعالیت نشر مرکز قرار داده‌اند.

کتاب‌های کودک و نوجوان

نشر مرکز برای حوزه کودک و نوجوان نیز فعالیت جداگانه‌ای داشته است.

بر اساس معرفی ناشر در طاقچه، کتاب‌های کودکان و نوجوانان نشر مرکز با نام «کتاب مریم»، که وابسته به نشر مرکز معرفی شده، منتشر می‌شوند. همچنین آثار علمی و آموزشی نیز با نام «کتاب ماد» وابسته به نشر مرکز عرضه شده‌اند.

بنابراین هنگام بررسی فهرست نشر مرکز، باید توجه داشت که تمام آثار مرتبط با این مجموعه الزاماً با نام مستقیم «نشر مرکز» ثبت نشده‌اند.

برخی آثار شناخته‌شده نشر مرکز

بر اساس فهرست‌های کتاب‌شناختی بررسی‌شده، نمونه‌هایی از آثار منتشرشده توسط نشر مرکز عبارت‌اند از:

• چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم؛ زویا پیرزاد
• عادت می‌کنیم؛ زویا پیرزاد
• پرنده من؛ فریبا وفی
• من گنجشک نیستم؛ مصطفی مستور
• سرخ و سیاه؛ استاندال، ترجمه مهدی سحابی
• قصه جزیره ناشناخته؛ ژوزه ساراماگو، ترجمه محبوبه بدیعی
• نیچه: زندگی به منزله ادبیات؛ الکساندر نهاماس
• ایران عصر صفوی؛ راجر مروین سیوری
• تاریخ فشرده اروپا؛ جان هرست
• تاریخ فشرده فرانسه؛ جرمی بلک
• سارتر که می‌نوشت؛ بابک احمدی
• خاطرات ظلمت؛ بابک احمدی
• نکته‌های ویرایش؛ علی صلح‌جو
• تاریخ خط؛ آلبرتین گاور
• آفرینش و آزادی؛ بابک احمدی

این فهرست صرفاً نمونه‌ای از آثار است و به‌عنوان فهرست کامل کتاب‌های نشر مرکز ارائه نمی‌شود.

ویژگی‌های نشر مرکز

تمرکز بر ادبیات و علوم انسانی

یکی از مشخصه‌های اصلی فهرست نشر مرکز، حضور گسترده کتاب‌های ادبیات و علوم انسانی است. این موضوع در فهرست‌های موضوعی ناشر نیز به‌وضوح دیده می‌شود.

انتشار آثار نویسندگان ایرانی

نشر مرکز در حوزه داستان فارسی و آثار نویسندگان ایرانی فعالیت قابل توجهی داشته و کتاب‌هایی از نویسندگانی مانند زویا پیرزاد، فریبا وفی و مصطفی مستور در فهرست آن دیده می‌شود.

توجه به ادبیات جهان

آثار ترجمه‌شده از نویسندگان و متفکران خارجی نیز سهم مهمی از فهرست نشر مرکز دارند؛ از ادبیات داستانی تا فلسفه و تاریخ.

حضور پررنگ کتاب‌های فلسفی و فکری

انتشار آثار مرتبط با نیچه، سارتر، مکتب فرانکفورت و دیگر مباحث فلسفی و فکری، یکی دیگر از ویژگی‌های فهرست این ناشر است.

فعالیت در حوزه تاریخ و علوم اجتماعی

کتاب‌های تاریخی و اجتماعی متنوعی نیز توسط نشر مرکز منتشر شده‌اند؛ از تاریخ ایران و دوره صفوی تا تاریخ اروپا و آثار مرتبط با مسائل اقتصادی و اجتماعی.

اطلاعات کلی نشر مرکز

در مورد سال تأسیس، منابع بررسی‌شده یکسان نیستند؛ منبع معرفی نشر مرکز در طاقچه سال ۱۳۶۴ را ذکر می‌کند، در حالی که یک فهرست ناشران سال ۱۳۶۹ را ثبت کرده است. به همین دلیل بهتر است در صفحه سایت، اگر دقت تاریخی اهمیت دارد، این اختلاف با عبارت «در منابع مختلف، سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۹ ثبت شده است» بیان شود.

سوالات متداول درباره نشر مرکز

نشر مرکز چه نوع کتاب‌هایی منتشر می‌کند؟

نشر مرکز عمدتاً در حوزه کتاب‌های عمومی، ادبیات، فلسفه، تاریخ، علوم اجتماعی، هنر، سینما و سایر حوزه‌های علوم انسانی فعالیت دارد.

آیا نشر مرکز رمان منتشر می‌کند؟

بله. رمان و داستان فارسی بخش مهمی از فهرست نشر مرکز را تشکیل می‌دهد و آثاری از نویسندگانی مانند زویا پیرزاد، فریبا وفی و مصطفی مستور در فهرست آن دیده می‌شود.

آیا نشر مرکز کتاب‌های فلسفی دارد؟

بله. آثار فلسفی و فکری متعددی در فهرست این ناشر قرار دارند؛ از جمله آثاری درباره نیچه، سارتر و جریان‌های فکری مختلف.

آیا نشر مرکز کتاب تاریخی منتشر می‌کند؟

بله. آثاری مانند ایران عصر صفوی، تاریخ فشرده اروپا و تاریخ فشرده فرانسه در فهرست نشر مرکز قرار دارند.

آیا نشر مرکز آثار ترجمه‌شده هم دارد؟

بله. آثار متعددی از ادبیات و علوم انسانی جهان به فارسی ترجمه و توسط نشر مرکز منتشر شده‌اند؛ از جمله «سرخ و سیاه» و «قصه جزیره ناشناخته».

آیا نشر مرکز کتاب کودک و نوجوان دارد؟

بله. بر اساس معرفی ناشر، آثار کودک و نوجوان وابسته به نشر مرکز با نام کتاب مریم منتشر می‌شوند.

جمع‌بندی

نشر مرکز از ناشران خصوصی باسابقه در ایران است که فعالیت آن عمدتاً بر ادبیات، علوم انسانی و کتاب‌های عمومی متمرکز بوده است. در فهرست این ناشر، آثار داستانی نویسندگان ایرانی در کنار ترجمه‌های ادبیات جهان، کتاب‌های فلسفی، تاریخی، علوم اجتماعی، هنر و سینما قرار گرفته‌اند.

آثاری مانند چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم، عادت می‌کنیم، پرنده من، من گنجشک نیستم، سرخ و سیاه، قصه جزیره ناشناخته، ایران عصر صفوی و نیچه: زندگی به منزله ادبیات تنها بخشی از فهرست متنوع این ناشر هستند.

با توجه به منابع بررسی‌شده، می‌توان نشر مرکز را ناشری با تمرکز قابل توجه بر ادبیات و علوم انسانی و سابقه انتشار آثار تألیفی و ترجمه‌ای دانست؛ بدون اینکه لازم باشد حوزه فعالیت آن را به یک ژانر یا موضوع خاص محدود کنیم.